Het Europees Parlement heeft verschillende aanbevelingen aangenomen over de omgang met AI, creatieve werken en media. Daarbij staat centraal hoe auteursrechtelijk beschermd creatief werk beter kan worden beschermd met betrekking tot gebruik door aanbieders van AI-systemen.
Het Parlement stelt dat de Europese auteursrechtwetgeving moet gelden voor alle systemen van generatieve AI (GenAI), AI-systemen die nieuwe ‘producten’ kunnen maken waaronder beeld, die op de EU-markt beschikbaar zijn. Dit geldt ongeacht waar deze zijn getraind of worden gebruikt.
Het gebruik van auteursrechtelijk beschermd werk door aanbieders van GenAI moet volgens het Parlement vergoed worden. Voor makers betekent dit dat zij een eerlijke vergoeding moeten ontvangen wanneer hun beelden worden ingezet om AI-modellen te trainen. Het Parlement vraagt de Europese Commissie ook te onderzoeken hoe vergoeding voor gebruik van creatieve producten dat al heeft plaatsgevonden kan worden gewaarborgd.
Daarnaast moeten aanbieders van GenAI een openbaar register bijhouden met alle werken die gebruikt worden voor training van de modellen. Ontbreekt zo’n lijst, dan kan dit als inbreuk op het auteursrecht worden gezien, met mogelijke juridische en financiële consequenties voor zowel aanbieders als gebruikers. Het Parlement wil dat mede door deze transparantie de Europese Commissie een nieuwe licentiemarkt voor auteursrechtelijk beschermd materiaal aanmoedigt.
Verder vraagt het Parlement aandacht voor de positie van nieuwsmedia. Hun content wordt vaak gebruikt door AI-systemen. Nieuwsmedia moeten volgens het Parlement kunnen weigeren dat hun content wordt gebruikt voor AI-training en recht hebben op compensatie wanneer hun werk wel wordt gebruikt.
Het Parlement benadrukt tot slot dat volledig door AI gegenereerde content niet auteursrechtelijk beschermd mag zijn en dat burgers beter moeten worden beschermd tegen misleidende of gemanipuleerde AI-content.
Federatie Beeldrechten verwelkomt de aandacht van het Europees Parlement voor de rechtspositie van beeldmakers op het gebied van kunstmatige intelligentie. Wij onderschrijven het belang van controle, transparantie en eerlijke vergoeding, en kijken uit naar de verdere uitwerking van deze uitgangspunten. Daarbij hopen wij dat rekening wordt gehouden met de sterke machtspositie van grote techbedrijven door in te zetten op collectieve oplossingen, en dat de bezwaren die rechthebbenden hebben geuit tegen het opt-outsysteem serieus worden meegenomen.
Bron: ANP